CBD w łagodzeniu lęku i niepokoju

Niepokój jest naturalną odpowiedzią naszego organizmu na stresujące, nieznane lub niebezpieczne sytuacje. Krótkotrwały, pozwala zmobilizować wszystkie siły organizmu do zmierzenia się z bezpośrednim problemem czy niebezpieczeństwem. W trakcie każdego dnia naszego życia jesteśmy przecież narażeni na różne sytuacje wywołujące przejściowy niepokój.

Jeśli jednak jego przyczyna jest trudna do sprecyzowania, nierealna, całkowicie nieuzasadniona lub gdy taki stan utrzymuje się przez dłuższy okres czasu, wtedy mamy do czynienia z problemem nasilonego lęku, który może dać początek rozwojowi zaburzeń psychicznych. Tak jak każdy z nas jest inny, tak i nie ma jednego rodzaju lęku. Na jego występowanie składa się kilka czynników, w tym te natury poznawczej, emocjonalnej- dyskomfort psychiczny, uczucie obawy, panika i przerażenie, behawioralnej- unikanie konfrontacji z problemem (ucieczka), wycofanie się czy wręcz przeciwnie- walkę z problemem.  

Szczególnie mocno dają o sobie znać czynniki somatyczne, objawiające się pobudzeniem układu współczulnego, w tym przyspieszonym biciem serca, poceniem się, rozszerzeniem źrenic, bladością powłok skórnych czy napięciem mięśni. Skąd w ogóle bierze się taka reakcja organizmu?

Wszelkie informacje o otaczającym nas świecie docierają do podwzgórza, czyli struktury mózgu, która pełni rolę stacji kontrolnej dla ważnych życiowo funkcji żywego organizmu. Kiedy jesteśmy narażeni na silny stres, podwzgórze uruchamia „tryb awaryjny”, aktywując układ współczulny. Ten z kolei produkuje duże ilości hormonów- adrenaliny i noradrenaliny, których rola polega na zmobilizowaniu organizmu do walki z potencjalnym zagrożeniem. I to właśnie stąd wymienione wyżej objawy lęku i niepokoju.

lęk i niepokój

Przedłużający się stres jest czynnikiem niekorzystnym, ponieważ dochodzi do aktywacji innych mechanizmów obronnych, w tym pobudzenia osi podwzgórze-przysadka-nadnercza ( w skrócie osi HPA, ang. “hypothalamic-pituitary-adrenocortical”) i wydzielania nadmiernych ilości hormonu stresu- kortyzolu przez korę nadnerczy. Zadaniem tego hormonu jest maksymalne zmobilizowanie ustroju do walki, najczęściej kosztem układu odpornościowego (zwiększone ryzyko zakażeń), sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze) oraz układu nerwowego (zaburzenia pamięci, koncentracji uwagi, zaburzenia nastroju).

Osoby dotknięte lękiem i niepokojem często na własną rękę podejmują przedsięwzięcia, które mają na celu zmniejszyć natężenie odczuwanych emocji i przywrócić właściwy komfort psychiczny. W takiej sytuacji często sięgają oni po substancje psychoaktywne- alkohol czy narkotyki. Niestety, ich stosowanie jedynie na krótki czas zagłusza problemy, a przy tym może spowodować rozwój uzależnienia.

Kolejnym krokiem jest skorzystanie z pomocy lekarskiej, a postawienie właściwej diagnozy odbywa się na podstawie kryteriów ICD- 10. Niestety, rozpoznanie konkretnego rodzaju schorzenia nie jest sprawą błahą, ponieważ istnieją różne rodzaje zaburzeń lękowych. Należą do nich ogólne zaburzenia lękowe, zaburzenia lękowe z napadami lęku (lęk napadowy), zaburzenia lękowe w postaci fobii, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne czy zaburzenia depresyjno-lękowe. Po postawieniu najwłaściwszej diagnozy, lekarz najczęściej kieruje pacjenta na wizytę do psychologa lub proponuje leczenie farmakologiczne albo stosuje obie te metody równocześnie.

Do najczęściej podawanych leków przeciwlękowych należą benzodiazepiny (BDZ), choć ich stosowanie ma raczej charakter doraźny z uwagi na szybkie pojawienie się tolerancji na dany lek oraz znaczny potencjał uzależniający, wynikający z ich przyjmowania. Do innych leków należą Buspiron, Hydroksyzyna czy leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI i SNRI. Niestety, terapia lekami przynosi różne efekty w zależności od konkretnego pacjenta, stąd chorzy często poszukują innych sposobów wspierania walki z objawami lęku i niepokoju. Kolejną grupą najczęściej stosowanych związków są substancje pochodzenia naturalnego, w tym wyciąg z Kozłka lekarskiego (waleriany), męczennicy (passiflory), głogu, szyszek chmielu czy tabletki z magnezem.

Coraz więcej danych mówi również o możliwości zastosowania kannabidiolu (CBD) w tym wskazaniu- w jednym z badań klinicznych sprawdzano skuteczność podawania CBD w różnych dawkach (100, 300 i 900 mg) w porównaniu do zastosowania benzodiazepiny (klonazepamu) u 60 osób, które zostały znienacka poproszone o przygotowanie prezentacji ustnej i jej przedstawienie na forum grupy. Natężenie stresu mierzono przy użyciu odpowiednich testów. Z uzyskanych wyników badania, naukowcy wywnioskowali, że choć klonazepam wywoływał najsilniejszy efekt uspokajający, to podawanie CBD w dawce 300 mg również wiązało się z istotnym zmniejszeniem niepokoju w stosunku do dwóch pozostałych dawek- 100 i 900 mg kannabidiolu.

Autorzy tym samym potwierdzili, że kannabidiol rzeczywiście posiada działanie przeciwlękowe u ludzi, a jego stosowanie może być interesującą opcją w walce z lękiem i niepokojem z uwagi na brak powodowania poważnych skutków ubocznych czy powstawania uzależnienia, którym obarczone są benzodiazepiny.

Bibliografia:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20829306

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22729452

https://healthresearchfunding.org/20-profound-xanax-addiction-statistics/

https://www.anxiety.org/what-is-anxiety

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fphar.2017.00259/full#h6

https://www.mp.pl/poz/psychiatria/zaburzenia_lekowe/89844,patologiczny-lek-i-strach.html