Fibromialgia

Ból jest sygnałem ostrzegawczym informujący o tym, że w naszym organizmie dzieje się coś niedobrego. Krótkotrwały pozwala zawczasu podjąć odpowiednie kroki, aby ustalić przyczynę jego występowania oraz wdrożyć odpowiednie leczenie. Ale długotrwały i intensywny ból, który nie jest spowodowany uszkodzeniem tkanek i stanem zapalnym, ma charakter patologiczny i wywołuje niepotrzebne cierpienie.

Schorzeniem, o którym pacjenci mówią, że powoduje ból praktycznie całego ciała, jest fibromialgia. Według szacunków, chorobą dotknięte jest 2-4% populacji, a 80-90% pacjentów stanowią kobiety w przedziale wiekowym 30-40 lat. Do dzisiaj nie wiadomo, jakie są przyczyny występowania choroby.

Według niektórych badaczy winne mogą być hormony płciowe, zaburzenia genetyczne, nieprawidłowa aktywność układu nerwowego, wcześniej przebyte zakażenia wirusowe/bakteryjne czy po prostu niewłaściwe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Najbardziej prawdopodobną przyczyną mogą być również zaburzenia w metabolizmie serotoniny- jednego z neuroprzekaźników w układzie nerwowym, co mogłoby by przynajmniej w pewnym stopniu tłumaczyć objawy towarzyszące chorobie, a wynikające z zaburzonej gospodarki serotoniną w mózgu.  Do takich objawów należą m.in. silne bóle, migreny, ciągłe zmęczenie, problemy ze snem, a także zła kondycja psychiczna w postaci obniżonego nastroju/depresji, drażliwości, niepokoju/lęku oraz upośledzenia kontaktów społecznych.

Wymienione objawy utrzymują przez całe życie, a sama fibromialgia jest chorobą nieuleczalną, w dodatku jej pierwsze objawy łatwo pomylić z innymi schorzeniami. Pacjenci najczęściej skarżą się na dolegliwości bólowe w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa. Ból towarzyszący chorobie opisywany jest jako uczucie wbijania ostrych przedmiotów czy wyszarpywania fragmentów ciała.

Jednym z kryteriów diagnostycznych choroby, a zarazem jej cechą charakterystyczną jest pojawianie się bólu w odpowiedzi na ucisk konkretnych miejsc na ciele ciała chorego, które lokalizacyjnie odpowiadają miejscom przyczepu ścięgien. Taka lokalizacja bólu wskazuje na potencjalne występowanie fibromialgii, ponieważ w innego rodzaju badaniach, w tym w morfologii krwi czy w zaawansowanych technikach diagnostycznych np. rezonansie magnetycznym, często nie stwierdza się znaczących odchyleń od normy.

W przypadku fibromialgii, problemem jest nie tylko postawienie właściwej diagnozy, ale i sam proces leczenia choroby, który jest nakierowany tylko i wyłącznie na łagodzenie objawów chorobowych.  Do najczęściej stosowanych farmaceutyków należą leki przeciwdepresyjne z grupy SNRI, SSRI (TLPD), które zwiększając poziom serotoniny w mózgu, wspierają walkę z depresją i zaburzeniami nastroju, a także mogą działać na nerwowe drogi przewodzenia bólu, tym samym modulując jego intensywność Inną grupą leków mających zastosowanie w terapii tego schorzenia są analgetyki (l. przeciwbólowe) oraz leki przeciwdrgawkowe, takie jak pregabalina.

Niestety, każdy pacjent cierpiący z powodu fibromialgii jest przypadkiem indywidualnym i w związku z tym leczenie farmakologiczne może przynosić różne wyniki. Właśnie dlatego niezbędne jest ustalenie nowych związków, które wykazywałyby skuteczność działania i to nie tylko w łagodzeniu objawów choroby. W 2004 roku w czasopiśmie Neuroendocrinology Letters opublikowano bardzo ciekawy artykuł będący podsumowaniem badań dotyczących roli układu endokannabinoidowego w rozwoju pewnych schorzeń.

Naukowcy doszli do wniosku, że objawy chorobowe występujące w migrenie, fibromialgii czy zespole jelita nadwrażliwego mogą być wynikiem niedoborów w układzie endokannabinoidowym, obecnym w organizmie każdego człowieka.

Przypomnijmy, że układ ten jest zaangażowany w kontrolę podstawowych funkcji życiowych, w tym pobierania pokarmu, zachowań seksualnych, rytmu snu/czuwania, nastroju, pamięci czy odczuwania bólu.

W związku z tym stosowanie substancji, które mają bezpośredni lub pośredni wpływ na ten układ może przynosić zadowalające efekty w łagodzeniu objawów wymienionych schorzeń. Jedną z takich substancji jest kannabidiol (CBD), który nie dość, że wykazuje działanie tonizujące na układ endokannabinoidowy, to w dodatku jest bezpiecznym środkiem pozbawionym działania psychoaktywnego.

W dwóch badaniach, których celem było ustalenie skuteczności łagodzenia bólu przez kannabidiol wśród 72 ochotników cierpiących z powodu fibromialgii, wykazano zmniejszenie intensywności bólu o co najmniej 50% i więcej procent. Kannabidiol może także wspomagać walkę z obniżeniem nastroju oraz depresją, które często towarzyszą pacjentom z fibromialgią.

W łagodzeniu objawów choroby mogą również pomóc techniki manualne, w tym masaż i akupunktura, a także medytacja oraz joga. Takie metody mogą być skutecznym i przyjemnym sposobem przywracania równowagi w układzie endokannabinoidowym, co może znacząco poprawić jakość życia i stan zdrowia osób cierpiących z powodu fibromialgii.


Bibliografia:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27428009

Russo E., Clinical endocannabinoid deficiency (CECD): can this concept explain therapeutic benefits of cannabis in migraine, fibromyalgia, irritable bowel syndrome and other treatment-resistant conditions? Neuro Endocrinol Lett. 2004 Feb-Apr;25(1-2):31-9.

Włodzimierz Samborski. Problematyka fibromialgii w praktyce lekarza rodzinnego. Medycyna Rodzinna 1/2006, s. 2-6. http://www.czytelniamedyczna.pl/475,problematyka-fibromialgii-w-praktyce-lekarza-rodzinnego.html

https://www.theacpa.org/FibroQuickFacts.aspx